Thấy sữa ong chúa bổ và ít nên người ta phong cho nó chữa được đủ loại bệnh: Từ làm đẹp da, chữa nám, da nhăn nheo, da bị mụn, da đồi mồi, đến ung thư, tiểu đường, cao huyết áp, tim mạch, liệt dương, vô sinh... Nhưng thực tế, sử dụng sữa ong chúa còn có thể bị ngộ độc và tử vong.
Hiện nay, trên thị trường có 2 loại sữa ong chúa chính. Một loại đã được chế biến và nén thành viên, một loại khác là sữa ong chúa nguyên chất ở dạng chất sền sệt. Cả hai loại này đều được bán rất nhiều trên thị trường.
Các sản phẩm sữa ong chúa loại này được các chị em khá yêu thích, vì nó là sản phẩm tự nhiên, lại tốt cho sức khỏe, đặc biệt lại có khả năng trị mụn, làm trắng da. Tuy nhiên, bên cạnh những tác dụng và lợi ích tuyệt vời mà sữa ong chúa mang lại thì việc lạm dụng quá mức loại sản phẩm này lại dễ gây ra những hậu quả cho người sử dụng như dị ứng, mẩn ngứa hoặc thậm chí viêm loét dạ dày nếu sử dụng bằng đường uống.
Sữa ong chúa có thể chứa nhiều loại phấn hoa khác nhau nên những người bị dị ứng với bất kỳ loại phấn hoa nào cũng cần hết sức đề phòng. Phản ứng dị ứng có thể đi từ nhẹ tới nghiêm trọng, bao gồm ngứa, nổi mẩn đỏ, đau đầu,đau bụng và tệ hơn là sốc phản vệ, khó thở. Các nghiên cứu quy mô lớn tại Mỹ đã cho thấy có nhiều trường hợp người có da nhạy cảm sau khi dùng sữa ong chúa hoặc các sản phẩm có thành phần sữa ong chúa sẽ bị ngứa, nổi mẩn đỏ trên da hoặc nặng hơn có thể gây phát ban trên toàn bộ cơ thể.
Việc lạm dụng quá mức các loại sữa ong chúa có thể gây tổn hại cho sức khỏe người sử dụng nếu sử dụng không đúng cách hoặc không thử nghiệm độ kích ứng của sản phẩm với da trước khi sử dụng.
ThS Võ Tường Kha, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Thể thao, chuyên gia về Đông y cho biết, ong không có sữa. Sữa ong chúa là một chất lỏng như sữa do những hạch đặc biệt ở họng của ong thợ đi hút nhụy hoa rồi nhào trộn với mật ong và một vài enzym thành dịch để nuôi ong chúa. Do đó, phải gọi là sữa nuôi ong chúa mới chính xác. Dịch này y học cổ truyền gọi là "phong nhũ tinh", màu ngà, trong suốt, vị hơi chua.
Sữa ong chúa có nhiều chất dinh dưỡng như đạm, đường, chất béo, các vitamin A nhóm B, axit folic và một số enzym, các nguyên tố vi lượng nên thích hợp dùng để bồi bổ cho người suy nhược cơ thể, suy giảm miễn dịch, người già... Việc quảng cáo sữa ong chúa chữa bách bệnh: Từ mất ngủ kinh niên, yếu sinh lý, tiểu đường, cao huyết áp, liệt dương, nhiễm trùng, yếu thận, tim, não, ung thư, dị ứng, viêm gan... đặc biệt tăng cường khả năng sinh lý cho quý ông... là không đúng.
Do sữa ong chúa là thực phẩm nuôi ong chúa nên có người cho rằng sữa ong chúa có tác dụng thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát dục của cơ thể. Nhưng theo TS Nguyễn Hữu Đức, Trường Đại học Y dược TPHCM thì cho đến nay, vẫn chưa có nghiên cứu khoa học nào nói lên công dụng này.
Lương y Vũ Quốc Trung, Hội Đông y Việt Nam cho biết, thấy sữa ong chúa bổ, nhiều chị em truyền tai nhau dùng khi mang thai, dùng cho trẻ nhỏ để giúp nâng cao thể lực và trí tuệ. Tuy nhiên, không nên dùng sữa ong chúa cho trẻ dưới 13 tuổi vì quá trình phát triển của trẻ sẽ nhanh hơn, khiến trẻ phát dục sớm, ảnh hưởng đến tâm sinh lý sau này. Phụ nữ có thai, đang cho con bú hoặc trong thời kỳ “đèn đỏ” tuyệt đối không nên sử dụng sữa ong chúa (trừ trường hợp đặc biệt cần có sự chỉ dẫn của bác sĩ) bởi dễ gây hại cho con. Vì sữa ong chúa chứa nhiều hoạt chất sinh học, có thể gây phản ứng với người không quen sử dụng, đặc biệt là phụ nữ có thai gây bất lợi cho thai nhi và trẻ nhỏ. Người thường xuyên bị tụt huyết áp thì không nên dùng sữa ong chúa.
ThS Nguyễn Thị Hà, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cảnh báo, mật ong hoặc sữa ong chúa có thể gây ra dị ứng như nổi mẩn trên da, hen, khó thở, viêm xuất huyết dạ dày hoặc sốc phản vệ, đôi khi gây tử vong. Nguyên nhân là ong lấy phấn từ nhiều loại hoa khác nhau và nhiều người có thể đã bị dị ứng với loại phấn hoa này. Do đó, không nên dùng khi bị bệnh hen suyễn để tránh bệnh trầm trọng hơn.
